Go to Top

Ομιλία στην Επιτροπή Μορφωτικών για τα Πρότυπα και τους «Αιώνιους» Φοιτητές

«Στη χθεσινή ομιλία μου, επί της αρχής, συζήτησα διεξοδικά αρκετά άρθρα που βάζει το νομοσχέδιο με κυριότερα τις διατάξεις που αφορούν στην επανίδρυση των ΕΠΑΛ-ΕΠΑΣ, στις αιρετές διοικήσεις, στην κατάργηση της «αμαρτωλής» συνέντευξης και στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία.

Προφανώς, δεν χρειάζεται να επαναλάβω τα όσα είπα χθες γιατί δεν θέλω να κάνω κατάχρηση χρόνου εις βάρος άλλων συναδέλφων.

Μίλησα και για τα Πρότυπα Πειραματικά και για την πολύπαθη έννοια της αριστείας.

Θα μου επιτρέψετε, λοιπόν, δύο συμπληρωματικά σχόλια όσον αφορά στο θέμα «Πρότυπα και Αριστεία» και δεύτερον, λόγω και της άλλης επαγγελματικής μου ιδιότητας, της πανεπιστημιακής, δύο λόγια επιτέλους για τους περίφημους «αιώνιους» φοιτητές.

Ακούσαμε σήμερα, όσον αφορά τη σύνδεση αριστείας και προτύπων, τον όρο επιστημολογική σύγχυση ή επιστημολογική παραφροσύνη. Νομίζω ότι επιστημολογική σύγχυση έχουν όσοι αδυνατούν να διακρίνουν την εκ κενώ εκφορά μιας έννοιας και τη θέση που επέχει μέσα σ’ ένα συγκεκριμένο ιστορικό, πολιτικό και κοινωνικό συγκείμενο. Επιστημολογική σύγχυση, είναι όταν δεν μπορούμε να διακρίνουμε την αναντιστοιχία που υπάρχει ανάμεσα στην εξαγγελθείσα και βεβαίως συνταγματικά κατοχυρωμένη ισότητα και στις άνισες εκπαιδευτικές αφετηρίες και προοπτικές, στο άνισο πολιτιστικό και οικογενειακό κεφάλαιο.

Επειδή αυτά ακούγονται αφηρημένα και αρκετά κοινωνιολογικά και φιλοσοφικά, να δουμε πώς λειτουργεί η αριστεία, συγκεκριμένα, σε αυτά τα πρότυπα.

Για τις εξετάσεις των προτύπων, έχει πληροφορηθεί κανείς; Το ότι είναι ένα αμείλικτο, εξετασιοκεντρικό σύστημα, το οποίο φροντιστηριοποιεί τη γνώση και το σχολείο, έχει αντιληφθεί κανείς; Η αριστεία είναι φενάκη μιας εκλεκτικής αριστείας. Δείτε λίγο τις κατατακτήριες εξέτασης, πέρυσι, για το λύκειο. Τα παιδιά ασχολιόταν, αποκλειστικά, όλο το χρόνο, με τη γλώσσα και τα μαθηματικά και με τι όρους και προετοιμασία; Θυμίζοντας τους μαθητές της Γ’ λυκείου. Κυριολεκτικά, αυτά τα παιδιά έχαναν το σχολείο. Οι εξετάσεις για τα παιδιά του δημοτικού και γυμνασίου, ένα σκοπό και ανθρωποβόρρο βασανιστήριο.

Αν, λοιπόν, η « αριστεία», εντός πολλών εισαγωγικών, λειτουργεί ως μια εγγύηση αναλγησίας, κατάφασης και παράδοσης στις εκπαιδευτικές αγορές και γνώσεις με ρήτρα ανάπτυξης. Μια τέτοια αριστεία, με συγχωρείτε, ας περισσεύει, δεν τη θέλουμε.

Αν ο ρόλος και η λειτουργία του προτύπου είναι να προωθεί την αριστεία, πέρα και έξω από κάθε έννοια ηθικής καλλιέργειας και δημιουργικής έκφρασης των μαθητών, όχι, με συγχωρείτε, μια τέτοια αριστεία δεν τη θέλουμε.

Πάω τώρα στο θέμα των αιωνίων φοιτητών, το οποίο προκάλεσε και προκαλεί θύελλα σχολίων. Θα μου επιτρέψετε μια, κάπως, ανορθόδοξη αρχή.

Καλούμαστε σε λίγες ώρες να ψηφίσουμε ένα άλλο νομοσχέδιο, της διοικητικής μεταρρύθμισης. Άκουγα, λοιπόν, χθες με προσοχή, τον κ. Κατρούγκαλο, στην εισήγησή του, να χαρακτηρίζει το προς ψήφιση νομοσχέδιο, ως νομοσχέδιο πρώτων βοηθειών. Το ίδιο άκουσα και από τον συνάδελφο, κ. Μητακίδη, να χαρακτηρίζει το νομοσχέδιο που συζητούμε, τώρα, στην Επιτροπή.

Διερωτάται κανείς, δεν μπορώ να αντισταθώ στον πειρασμό. Είναι δυνατόν, πλέον, να έχουμε φτάσει στο σημείο όχι μόνο να νοσταλγούμε αλλά και να πρέπει να νομοθετούμε το αυτονόητο; Ποιο είναι αυτό; Τις συνταγματικές αρχές ενός κράτους δικαίου, την άρση μιας κατάστασης έκτακτης ανάγκης, η οποία επιστράτευε απεργούς εκπαιδευτικούς και προληπτικά κιόλας, απέλυε αντισυνταγματικά, παρέδιδε χιλιάδες φτωχούς μαθητές στον Καιάδα των εκπαιδευτικών αγορών ή της ανειδίκευτης εργασίας και ασκούσε διώξεις σε ανήλικους μαθητές, διότι, τολμούσαν να κάνουν καταλήψεις.

Υπάρχει ένα αδιόρατο νήμα, που συνδέει διάφορα άρθρα των τελευταίων νομοσχεδίων που συζητάμε και κάποια που έχουμε ψηφίσει. Η διευθέτηση των χαμένων ωρών, λόγω κινητοποιήσεων ή και λόγω συμμετοχής σε κάποιους αγώνες, το οποίο θα είναι στο νομοσχέδιο για την αντιμετώπιση της βίας στα γήπεδα. Το πειθαρχικό δίκαιο και το τεκμήριο της αθωότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Ε, σε λίγες ώρες το ψηφίζουμε. Μαζί με αυτά, τα ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ, θα τα ψηφίσουμε, αλλά και η διάταξη για τους αιώνιους φοιτητές που συζητούμε τώρα, έχουν όλα ένα κοινό παρονομαστή. Προσπαθούν να επουλώσουν ένα βαθύ τραύμα, το τραύμα της Δημοκρατίας.

Όσον αφορά τους αιώνιους φοιτητές, ερχόμενη στο δια ταύτα. Υπήρχε από τους ορκισμένους εχθρούς τους, ένα διττό επιχείρημα.

Πρώτον, ότι το πολύπαθο ελληνικό δημόσιο θα γλιτώνει κάποια έξοδα και δεύτερον, ότι επιτέλους θα μπει μια τάξη στα πανεπιστήμια.

Ως προς το πρώτο επιχείρημα, ποιο είναι επιτέλους το κόστος αυτών των φοιτητών; Ούτε καν το μελάνι της σφραγίδας ανανέωσης της εγγραφής τους, βιβλία, σίτιση και στέγαση δικαιούνται όλοι 6 χρόνια, όσον αφορά σχολής τετραετούς φοίτησης.

Το ζήτημα είναι, όμως, το δεύτερο επιχείρημα, της επιβολής της τάξης.

Το Πανεπιστήμιο και όχι μόνο το Ελληνικό και μην διεκδικούμε δάφνες πρωτοτυπίας, πάντοτε υπήρξε προπύργιο δημοκρατικών αγώνων, αιχμή του δόρατος εναντίον αυταρχικών καθεστώτων και πρακτικών και σε αυτό, ακριβώς, το Πανεπιστήμιο, θα έπρεπε να σταλεί ένα μήνυμα, το μήνυμα της τάξης.

Όλες αυτές οι θέσεις, οι οιμωγές, οι θρήνοι και οι κοπετοί για τους αιώνιους φοιτητές, είναι μια τεχνική συμμόρφωσης και πειθαρχίας.

Τελειώνοντας, αν, όμως, τώρα αυτοί οι φοιτητές, ειδικά τα τελευταία χρόνια κάπου καθυστέρησαν, διότι υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν την πόλη στην οποία φοιτούσαν και να επιτρέψουν στα χωριά τους, διότι η οικογένεια τους δεν τα έβγαζε πέρα και είχε, τουλάχιστον, έναν ή δύο ανέργους, γιατί υποχρεούνται να εργάζονται παράλληλα με τις σπουδές τους.

Τώρα, αυτά είναι και ήσσονος σημασίας. Δεν θα τα θίξω, γιατί κινδυνεύω να εισπράξω και την κλασική μορφή και το κλασικό επιχείρημα των νέων φιλελεύθερων συναδέλφων ή και διά πάσαν νόσον, ότι κάνουμε λαϊκισμό».

, , ,